عنوان پایان نامه: بررسی و مقایسه استفاده از نقش‌های بازخورد افزوده میان مربیان رشته‌های ورزشی تیمی و انفرادی

پايان‌نامه‌ی کارشناسي ارشد در رشته‌ی

 تربيت ‌بدني و علوم ورزشي- رفتار حرکتي

چکیده

متغیر بازخورد در حیطه رفتار حرکتی به عنوان یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر اجرای مهارت در نظر گرفته شده است. در این راستا نقش­های متعددی برای بازخورد در نظر گرفته شده، که بیشتر در حیطه آموزش مهارت حرکتی استفاده می­گردند. اما مطالعه­ای درمورد میزان استفاده از این گونه نقش­ها مابین مربیان در ورزشهای تیمی و انفرادی صورت نگرفته است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی و مقایسه استفاده از نقش­های بازخورد افزوده در مربیان رشته­های ورزشی تیمی و انفرادی طراحی و اجرا گردید. این پژوهش از نوع توصیفی بود و نمونه مورد بررسی شامل 265 تن از مربیان (داوطلب) فعال رشته­های ورزشی (تیمی-113) و (انفرادی-152) شهر شیراز بودند. میزان کاربرد نقش­های بازخوردی با پرسشنامه­ای محقق ساخته بررسی گردید. روایی صوری این پرسشنامه در ابتدا توسط اساتید متخصص در حیطه رفتار و روانشناسی و چندین تن از مربیان با تجربه استان پالایش و مورد تأیید قرار گرفت ، سپس یک مطالعه­ی مقدماتی با استفاده از آن بر روی 20 نفر از مربیان متخصص به عمل آمد. تحلیل سوالات پژوهش در نرم افزار SPSS نسخه­ی 16 و سطح معناداری ( 05/0≥P) با روش­های آمار ناپارامتریک (من ویتنی) برای داده­های کیفی و (تی مستقل) برای داده­های کمی، انجام گردید. نتایج بدست آمده حاکی از عدم وجود تفاوت­های معنادار در میزان استفاده از نقش­های انگیزشی، تقویت مثبت – منفی، خبری، اطلاعاتی و راهنمایی بازخورد افزوده مابین مربیان ورزش‌های انفرادی و تیمی بود. شاید مهمترین دلیل عدم وجود تفاوت بین کاربرد این نقش­ها همسان بودن رفتارهای تخصصی مربیان در مراحل آموزش و تمرین بوده باشد.

واژگان کلیدی: بازخورد افزوده- نقش­های بازخوردی- مربی- ورزش­های تیمی و انفرادی

فهرست مطالب

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: کلیات

1-1- مقدمه 2

1- 2- بیان مساله 4

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش 6

1-4- اهداف تحقیق 7

1-4-1- هدف اصلی پژوهش 7

1-4-2- اهداف اختصاصی پژوهش 7

1-5-سؤالات پژوهش 8

1-6- تعاریف مفهومی متغیرها 8

1-6-1- ورزش 8

1-6-2- ورزش تیمی یا گروهی 9

1-6-3- ورزش انفرادی یا تک نفره 9

1-6-4- مربی 9

1-6-5- بازخورد 9

عنوان صفحه

فصل دوم: ادبیات پژوهش

مقدمه 12

2-1- مبانی نظری 12

2-1-1- ورزش 14

2-1-2- ورزش تیمی یا گروهی 14

2-1-3- ورزش انفرادی یا تک نفره 15

2-1-4- مربی 15

2-1-5- بازخورد 16

2-1-5-1- تعریف بازخورد 16

2-1-5-2- نحوه ارائه بازخورد 17

2-1-5-3- زمان ارائه بازخورد 17

2-1-5-4- تعیین مقدار اطلاعات بازخورد 18

2-1-5-5- اهمیت بازخورد 19

2-1-5-6- مقدار بهینه بازخورد 21

2-1-5-7- فراوانی ارائه بازخورد 22

2-1-5-8- نحوه ارائه بازخورد به هنگام درخواست یادگیرنده: 23

2-1-5-9- تعیین نوع اطلاعات مورد نظر برای ارائه بازخورد
(ارائه انواع بازخورد آموزشی) 24

2-1-5-10- طبقه بندی های بازخورد 25

2-1-5-11- ویژگی های بازخورد بیرونی (افزوده) 29

2-1-5-12- نقش‌های بازخورد 33

عنوان صفحه

2-2- پژوهش‌های پیشین 37

2-3- جمع‌بندی از ادبیات پژوهشی 47

فصل سوم: روش تحقیق

مقدمه 49

3-1- روش شناسی پژوهش 49

3-2- جامعه‌ی آماری، آزمودنی ها و روش انتخاب آنان 49

3-3- نمونه آماري و روش نمونه‌گيري 50

3-4- تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش 50

3-4-1- متغیرهای مستقل 50

3-4-2- متغیرهای وابسته 50

3-5- ابزارهای پژوهش 51

3-5-1- پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک مربیان 51

3-5-2- پرسشنامه محقق ساخته در خصوص ثبت میزان آشنایی مربیان
با مفاهیم و نقش‌های بازخوردی 51

3-6- روش و مراحل اجرای طرح پژوهش 51

3-7-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به تفکیک پرسش‌های پژوهش 52

فصل چهارم: یافته‌های پژوهش

4-1- یافته‌های توصیفی پژوهش 54

4-2- توصیف داده‌های حاصل از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک 57

عنوان صفحه

4-3- توصیف داده‌های حاصل از پرسشنامه اصلی پژوهش 63

4-4- یافته­های استنباطی مربوط به سوالات پژوهش 68

4-4-1- سؤال اول پژوهش 68

4-4-2- سؤال دوم پژوهش 70

4-4-3- سؤال سوم پژوهش 72

4-4-4- سؤال چهارم پژوهش 74

4-4-5- سؤال پنجم پژوهش 76

4-4-6- سؤال ششم پژوهش 78

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- مقدمه 80

5-2- خلاصه نتایج پژوهش 80

5-3- بحث و نتیجه‌گیری پیرامون یافته‌های پژوهش 81

5-3-1- سؤال اول پژوهش 81

5-3-2- سوال دوم پژوهش 83

5-3-3- سوال سوم پژوهش 85

5-3-4- سوال چهارم پژوهش 86

5-3-5- سوال پنجم پژوهش 87

5-3-6- سوال ششم پژوهش 89

5-4- نتیجه گیری نهایی 90

5-5- پیشنهادات 91

عنوان صفحه

5-5-1 پیشنهادات پژوهشی 91

5-5-2- پیشنهادات کاربردی 91

5-6- محدودیت های پژوهشی 92

مقدمه

ورزش^[1] که به عنوان یک پدیده‌ی اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و …. در زندگی انسان اجتماعی محسوب شده است، به دو دسته‌ی تیمی و انفرادی تقسیم می‌گردد (دوفرانس^[2]، 1385. خاویه^[3]، 1392. انورالخولی^[4]، 1383. نمازی زاده و سلحشور، 1387). ورزش تیمی یا گروهی^[5] شامل ورزش‌هایی است که در آن ورزشکاران در رسیدن به یک هدف مشترک گروهی در جهت تحقق آن هدف با یکدیگر همکاری و همدلی دارند، در حالی که ورزش انفرادی یا تک نفره^[6] شامل ورزش‌هایی است که در آن فرد به تنهایی در تلاش برای رسیدن به هدف فردی خود است (خاویه، 1392. ولف^[7]، 1388). مسئولیت آموزش مهارت‌های مختلف در ورزش‌های تیمی و انفرادی بر عهده مربی است، در حقیقت مربی فردی است که تکنیک‌ها، تاکتیک‌ها و مهارت‌های مختلف هر رشته‌ی ورزشی را به ورزشکاران آموزش می‌دهد
(مارتنز^[8]، 1387).

بدون شک یادگیری مهارت حرکتی و نحوه اجرای آن تحت تأثیر عوامل زیادی قرار
می­گیرد، به طور یقین یکی از مهمترین این عوامل بازخورد^[9] است، که نقش بسیار مهمی در کنترل رفتار حرکتی و اکتساب مهارت های ورزشی ایفاء می­کند. یکی از مهمترین فرایندهای یادگیری استفاده مناسب از بازخورد به هنگام تمرین است (اشمیت و لی^[10]، 1391). بازخورد به معنی ارائه اطلاعات مربوط به حرکت و مهمترین متغیر أثرگذار بر یادگیری است. در خصوص در خصوص تکمیل فرآیند یادگیری در کتاب اشمیت و ریسبرگ (1390) و همچنین رحمانی‌نیا (1382) چنین آمده که محققانی همچون بیلودیو در سال ( 1956) و ولف در سال (1388) بر این باور بودند که كه بازخورد مهمترين عاملي است كه يادگيري و نحوه ی اجراي مهارت را كنترل مي‌كند. آگاهي از انواع مختلف روش هاي آموزشي، شيوه­هاي يادگيري و مراحل آموزشي، مربیان را قادر به اصلاح آموزش و بازخورد بهتر و مناسب­تر مطابق با نيازهاي فراگیر مي­كند .

بازخورد دارای نقش‌ها و ویژگی‌های متفاوتی است، از جمله: انگیزشی^[11]، تقویتی^[12]، خبری یا اطلاعاتی^[13] و راهنمایی^[14] است. یکی از ویژگی­های بازخورد جنبه انگیزشی آن است که هنگام ارائه آن به ورزشکار موجب بهبود عملکرد می‌شود، زیرا بازخورد مانند محرکی در جهت افزایش انگیزه و انرژی او برای ادامه تلاش و حرکت عمل می­کند. مانند: ادامه بده، خوب انجام می‌دهی، به تلاشت ادامه بده، قطعاً تو می‌توانی. دومین ویژگی بازخورد جنبه تقویتی آن است. بازخوردی که پس از یک عمل داده می‌شود و احتمال تکرار آن عمل را در شرایط مشابه افزایش می‌دهد (مثبت) یا در شرایطی از یک محرک تنبیهی استفاده می‌کنیم تا از عملی که منجر به تنبیه می­شود ورزشکار پرهیز کند (منفی). سومین ویژگی بازخورد جنبه اطلاعاتی آن است که مربی یا معلم باید در زمان مدنظر اطلاعاتی را جهت انجام بهتر حرکت به ورزشکار ارائه دهد تا در نتیجه منجر به اصلاح، کاهش و شناسایی خطا، تضمین اطلاعات مربی و بهبود انجام حرکت ‌شود. مانند: زمانی که مربی به بازیکن فوتبال می­گوید باید توپ را بهتر و دقیق تر شوت کنی. چهارمین ویژگی بازخورد جنبه راهنمایی آن است که شامل اطلاعاتی درباره خطاست که مکرراً ارائه می­شود و رفتار را بسوی حرکت راهنمایی می‌کند و در نتیجه موجب اصلاح خطا و تبدیل آن به شکل صحیح حرکت می­شود. مانند: اگر پای خود را پس از پاس دادن به جلو امتداد دهی پاس از دقت بیشتری برخوردار خواهد بود (مگیل و ای^[15]، 1389.ای و اشمیت و لی، 2011). باتوجه به تعاریف ورزش­های تیمی و انفرادی از یک طرف و نقش­های مطرح شده در زمینه بازخورد افزوده، به نظر می­رسد تاکنون پژوهشی به مقایسه­ی استفاده مربیان از نقش­های بازخوردی نپرداخته است. بنابراین هدف از پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه‌ی استفاده از نقش‌های بازخورد افزوده در مربیان …