بررسی فقهی بازار بورس94

10,000 تومان

مشخصات

توضیحات کوتاه

خرید و دانلود آنی

پروسه خرید آسان

تیم پشتیبانی

پشتیبانی 24 ساعته

پرداخت امن

همه کارت های عضو شتاب

نگارش علمی

تایید شده توسط اساتید

توضیحات

توضیحات

موضوع:بررسی فقهی بازار بورس94

تعداد صفحات:133

پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد

رشته فقه و مبانی حقوق

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                  صفحه

چکیده……………………………………………………………………………………………………………………………………….1

فصل اول : کلیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….2

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3

بيان مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………..4

سؤالا ت تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………5

فرضيات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………5

اهداف و ضرورت انجام تحقیق …………………………………………………………………………………………………….5

پيشينه ی تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………………5

ساختار تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………6

تعریف مفاهیم و اصطلاحات…………………………………………………………………………………………………………7

فصل دوم : تاریخچه و احکام کلی بازار بورس………………………………………………………………………………..10

2-1 سیر تاریخی فقه سیاسی و اقتصادی شیعه نزد قدما…………………………………………………………………….11

شیخ صدوق…………………………………………………………………………………………………………………………………11

شیخ مفید …………………………………………………………………………………………………………………………………..12

سید مرتضی علم الهدی ………………………………………………………………………………………………………………..13

ابو الصلاح تقی الدّین عبدالله الحلبی ………………………………………………………………………………………………14

شیخ طوسی ………………………………………………………………………………………………………………………………..14

سلّار ………………………………………………………………………………………………………………………………………….16

ابن براج ……………………………………………………………………………………………………………………………………16

ابن ادریس ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 16

الف) دورة اجتهاد ……………………………………………………………………………………………………………………….17

ب) دورة اعتلا و پایداری ………………………………………………………………………………………………………….. 17

ج) دورة رکود …………………………………………………………………………………………………………………………. 17

د) دورة باز سازی و هویت یابی ……………………………………………………………………………………………………18

هـ ) دورة شکوفایی …………………………………………………………………………………………………………………….18

2-2 تاریخچة بورس در ایران ………………………………………………………………………………………………………19

یکشنبة سیاه ……………………………………………………………………………………………………………………………… 20

چشم انداز و مأموریت ……………………………………………………………………………………………………………….. 21

اهداف کلان …………………………………………………………………………………………………………………………….. 21

ساعت انجام معامله ……………………………………………………………………………………………………………………22

2-3 احکام کلی بازار بورس ……………………………………………………………………………………………………… 22

2-4 چالش های کلی فقهی بازار بورس ……………………………………………………………………………………….23

2-4-1 معاملات غرری ……………………………………………………………………………………………………………..23

2-4-2 تعیین قیمت ها ……………………………………………………………………………………………………………….24

2-4-3 شبهة قمار …………………………………………………………………………………………………………………….. 25

2-4-4 درآمد مشروع ……………………………………………………………………………………………………………….. 26

2-5 بررسی تطبیقی معاملات اوراق با عقود اسلامی ……………………………………………………………………….28

2-5-1 اوراق سهام ……………………………………………………………………………………………………………………28

2-5-2 اوراق قرضه …………………………………………………………………………………………………………………..28

2-5-3 اوراق مشتقه ………………………………………………………………………………………………………………….30

2-5-4 فروش استقراضی سهام ……………………………………………………………………………………………………31

2-5-5 بورس کالا ……………………………………………………………………………………………………………………. 33

2-6 بورس دارایی های فکری و مبانی فقهی و حقوقی آن ………………………………………………………………………36

2-6-1 دارایی فکری ………………………………………………………………………………………………………………………….36

2-6-2پیشینه و تجربة اولین بورس بین المللی درآمریکا ….. ……………………………………………………………………37

اهداف اولیة بورس بین المللی معاملات دارایی های فکری………………………………………………………………………..38

2-6-3 قراردادهای گواهی حق معاملات دارایی فکری ……………………………………………………………………………39

2-6-4 انواع مالکیت های فکری …………………………………………………………………………………………………………..40

2-6-5 شیوه های معاملة دارایی فکری ………………………………………………………………………………………………….41

2-6-6 مزایای ایجاد بازار دارایی فکری ………………………………………………………………………………………………..42

2-6-7 امکان سنجی فقهی …………………………………………………………………………………………………………………..43

2-6-8 انواع مال ………………………………………………………………………………………………………………………………..45

2-6-9 حق مالکیت و ملکیت ………………………………………………………………………………………………………………47

انواع ملکیت ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 47

مقومات ملکیت …………………………………………………………………………………………………………………………………47

2-6-10 تطبیق عناصر مقوم ملکیت بر دارایی فکری ……………………………………………………………………………. 48

2-6-11 بررسی فقهی دارایی فکری از نظر تقسیم بندی انواع مال …………………………………………………………..49

2-6-12 ادلة موافقان دارایی فقهی ……………………………………………………………………………………………………….50

2-6-13 عقود پیشنهادی در قالب شیوه های معاملة دارایی های فکری………………………………………………………53

الف) بیع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………53

ب) معاوضه ………………………………………………………………………………………………………………………………………55

ج) صلح …………………………………………………………………………………………………………………………………………..56

2-6-14 واگذاری حق بهره برداری از دارایی فکری برای مدت یا مقدار معین……………………………………………….57

2-6-15 مشارکت مالک دارایی فکری با بهره بردار به صورت دائم یا برای مدت یا مقدار معین………………………..58

فصل سوم :معاملات فضولی اوراق بهادار……………………………………………………………………………………………..60

3-1-1 بورس بازی از دیدگاه فقه……………………………………………………………………………………………………….61

3-1-2 نظر شهید صدر دربارة بورس بازی و نقد آن……………………………………………………………………………..61

3-1-3 آراء برخی از اقتصاددانان و عالمان اهل تسنن …………………………………………………………………………. 63

3-1-4 ارزیابی فقهی براساس فقه شیعه ……………………………………………………………………………………………..66

1- آیات ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 66

2- روایات خاص ………………………………………………………………………………………………………………………….. 69

3-2 معاملة فضولی اوراق بهادار و وضعیت آن ……………………………………………………………………………………71

3-2-1 مبنا و ماهیت اجازه و رد در معاملات فضولی …………………………………………………………………………..72

3-2-2 رد یا قبول معامله در معاملات فضولی اوراق بهادار…………………………………………………………………….73

3-2-3 موعد اعلام اجازه یا رد ………………………………………………………………………………………………………….75

3-2-4 نقش سکوت در بیان اراده ………………………………………………………………………………………………………77

3-2-5 آثار رد بیع فضولی ………………………………………………………………………………………………………………….79

3-2-6 روابط مالک با اصیل در صورت رد……………………………………………………………………………………………80

3-2-7 رابطة فضول با اصیل درصورت رد …………………………………………………………………………………………..82

3-2-8 مسئولیت فضول در صورت عدم تنفیذ مالک ……………………………………………………………………………..82

3-2-8-1 مسئولیت فضول نسبت  به اصل مبیع …………………………………………………………………………………….83

3-2-8-2 ضمان رد عین یا بدل ……………………………………………………………………………………………………………83

3-2-8-3 مبنای محاسبة قیمت …………………………………………………………………………………………………………….83

3-2-8-4 کاهش بهای مال مغصوب ……………………………………………………………………………………………………..85

3-2-8-5 مسئولیت فضول درخصوص منافع………………………………………………………………………………………….86

 

3-3 استصناع……………………………………………………………………………………………………………………………………..88

3-3-1 معنای استصناع………………………………………………………………………………………………………………………..88

3-3-2 عقد استصناع …………………………………………………………………………………………………………………………89

3-3-3 تفاوت استصناع با سایر قراردادها………………………………………………………………………………………………90

3-3-4 دیدگاه علمای اهل سنت ………………………………………………………………………………………………………….90

3-3-5 دیدگاه فقهای شیعه …………………………………………………………………………………………………………………90

3-3-6 تحلیل فقهی ساختار قرار داد استصناع ……………………………………………………………………………………….92

الف) وکالت……………………………………………………………………………………………………………………………………….92

ب) بیع ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..94

ج) اجاره …………………………………………………………………………………………………………………………………………..96

د) ترکیبی از وکالت، بیع و اجاره ………………………………………………………………………………………………………….96

هـ) امر به انجام کار(سفارش) ……………………………………………………………………………………………………………….97

و) عقد مستقل …………………………………………………………………………………………………………………………………..97

3-3-7 اوراق بهادار استصناع …………………………………………………………………………………………………………….100

3-3-8 شرایط لازم فقهی در اوراق استصناع …………………………………………………………………………………………100

3-3-9 مزایای اوراق بهادار استصناع ……………………………………………………………………………………………………101

3-3-10 اجزای تشکیل دهندة ورقة استصناع ………………………………………………………………………………………..102

3-3-11 چگونگی انتشار اوراق بهادار استصناع …………………………………………………………………………………….103

3-4 استفتائات علمای معاصر در مورد بورس و خرید سهام……………………………………………………………………..104

فصل چهارم: نتیجه گیری و پیشنهادات………………………………………………………………………………………………….108

 نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………………..109

3-6 پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………………………111

منابع: الف) کتاب ها…………………………………………………………………………………………………………………………..112

ب)مقالات……………………………………………………………………………………………………………………………………….116

ج)منابع الکترونیکی ………………………………………………………………………………………………………………………….118

د) روزنامه ها……………………………………………………………………………………………………………………………………118

پیوست …………………………………………………………………………………………………………………………………………..119

 

چکیده

اهميـت بــازار بــورس در اقتصـاد، حــذف آن را از اقتصاد نــوين نــاممكن ساخته است. شناسايي ماهيت معاملات بورسی، از حيث حقوقي به سبب كشف عناصر، نهادهـا، روابط و آثار اين معاملات است. به همين لحـاظ، انديشـمندان مسلمان، ناگزير از بررسي فقهي و تطبیق معاملات رايج در بورس با عقود اسلامي هستند. با توجه به اهميت بسيار بالاي دارايي هاي فكري در ايجاد ارزش افزوده در اقتصاد، براي دادوستد اين دارايي ها بازارهايي با نام بازار دارايي هاي فكري شكل گرفته است. در ايران بازار غيررسمي دارايي هاي فكري وجود دارد؛ ولي بازار سازمان يافته اي براي خريد و فروش اين دارايي ها تاكنون شكل نگرفته است. يكي از پيش نيازهاي شكل گيري اين بازار، بررسي جنبه هاي فقهي و شرعي دارايي هاي فكري است. بر این اساس، نخست به بررسي و تحليل دارايي فكري پرداخته و سپس به شيوه هاي معاملات اين نوع از دارايي ها اشاره کرده ایم. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد كه مي توان در قالب عقودي چون بيع، معاوضه، صلح، اجاره و مشاركت دارايي هاي فكري را به شيوه هاي مختلف واگذار كرد و براي آن بازار سازمان يافته تشكيل داد.  بحث معاملات فضولی اوراق بهادار از مسائل مبتلابه بازار سرمایه است. بنابراین، بحث تعیین سرنوشت این گونه معاملات و مسئله رد یا اجازة مالک، تحلیل حقوقی دقیقی را می طلبد. به نظر می رسد با توجه به شرایط خاص معاملات در بورس، بایستی مال فروخته شده را در حکم تلف شمرد و فضول را مسئول ردمثل و در صورت عدم امکان تهیه ی مثل،مسئول قیمت مال دانست و اگر در نوسانات قیمت سهم، ضرري به مالک وارد آید، می توان فضول را از باب تسبیب ضامن دانست. در بررسی استصناع ،ماهیت عقد استصناع به عنوان یک قرارداد مستقل شناسایی شده و بعد از معرفی اوراق بهادار استصناع ،موضوعات و روابط فقهی در داد و ستد بورس، از نظر تطبیق شرایط بیع در آن و یا شرایط کلی معاملات، مورد بررسی فقهی قرار گرفته است . در اين پایان نامه به بررسي معاملات بازار بورس وتطبیق آن با عقـود اسلامي پرداخته و راه کارها و ابزارهای فقهی جهت تصحیح برخی چالش های فقهی آنها نیز، ارائه گردیده است.

كليدواژه ها: بورس اوراق بهادار، عقود اسلامي، اوراق صکوک، دارايي فكري، معاملۀ فضولی، عقد استصناع.

نظرات (0)

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “بررسی فقهی بازار بورس94”